ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ ಆಗಸ್ಟ್ 21.
ಈ ಚುನಾವಣೆ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಜಗದೀಪ್ ಧನ್ಕರ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿಂದ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ
- ಮತ ಹಾಕುವವರು,
- ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ 233 ಮಂದಿ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು
- ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ 12 ಮಂದಿ ನಾಮಿತ ಸದಸ್ಯರು
- ಲೋಕಸಭೆಯ 543 ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರು
ಒಟ್ಟು 788 ಮಂದಿ ಸಂಸದರು ಮತ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಮತದಾನ ವಿಧಾನ
- ಈ ಚುನಾವಣೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ 66 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಏಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Single Transferable Vote) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆ – 1, ಎರಡನೇ ಆಯ್ಕೆ – 2, ಹೀಗೆ…
- ಮತದಾನ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಪೆನ್ನನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ 50% + 1 ಮತ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಮತ ಪಡೆದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಹೊರಗಾಗಿಸಿ, ಅವರ ಮತಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಮತ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಹತೆಗಳೇನು
- ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಆಗಿರಬೇಕು.
- ಕನಿಷ್ಠ 35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು ಇರಬೇಕು.
- ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಲು ಅರ್ಹತೆ ಇರಬೇಕು.
- ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು.
- ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ 20 ಪ್ರಸ್ತಾವಕರು ಮತ್ತು 20 ಸಮರ್ಥಕರು ಬೇಕಾಗುತ್ತಾರೆ.
- ₹15,000 ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಚುನಾವಣೆಯು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಜನಾಧಾರವಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಬಹುಮತದ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.